Đau bụng kinh do đâu? Vì sao trước kỳ kinh cơ thể dễ khó chịu? và Làm sao giảm đau hiệu quả? Bài viết này sẽ giúp chị em hiểu đúng nguyên nhân và biết khi nào cần đi khám.
7 điều chị em cần biết về đau bụng kinh và cách giảm đau hiệu quả
Đau bụng kinh là tình trạng rất phổ biến xảy ra ở các chị em từ xưa đến nay. Cơn đau thường là cảm giác đau quặn hoặc đau âm ỉ ở bụng dưới, có thể lan ra lưng hoặc đùi. Nhiều người ở tình trạng nặng hơn còn kèm buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu hoặc mệt mỏi. Một mức độ đau nhất định có thể là bình thường, nhưng đau quá dữ dội hoặc ngày càng nặng lên thì không nên chủ quan.
1. Đau bụng kinh chủ yếu do tử cung co thắt quá mạnh
Nguyên nhân cốt lõi của đau bụng kinh là tử cung co bóp để đẩy máu kinh và niêm mạc ra ngoài. Trong quá trình này, cơ thể tạo ra nhiều chất gọi là prostaglandin. Chính chất này làm cơ tử cung co thắt mạnh hơn và khiến cơn đau xuất hiện rõ hơn. Prostaglandin càng nhiều, cơn đau thường càng dữ dội.
Nói đơn giản, đau bụng kinh không phải là chuyện “đến tháng thì đau cho có”. Nó là kết quả của một cơ chế sinh lý thật sự: niêm mạc bong ra, prostaglandin tăng lên, tử cung co bóp mạnh và gây đau.
2. Triệu chứng trước kỳ kinh không chỉ có đau bụng
Trước khi kỳ kinh bắt đầu, nhiều chị em đã thấy cơ thể thay đổi. Những biểu hiện thường gặp gồm căng ngực, đầy bụng, thèm ăn, dễ cáu gắt, buồn bã, mệt mỏi, khó ngủ hoặc đau đầu. Đây là nhóm triệu chứng trước kỳ kinh, xuất hiện do thay đổi nội tiết trong chu kỳ. Khi kỳ kinh thật sự bắt đầu, cơn đau bụng thường trở thành triệu chứng nổi bật hơn.
Điều quan trọng là cần tách hai chuyện này ra cho rõ: triệu chứng trước kỳ kinh là giai đoạn cơ thể khó chịu do nội tiết thay đổi, còn đau bụng kinh là cơn đau rõ ở thời điểm hành kinh. Hai tình trạng có thể đi cùng nhau nhưng không phải là một.
3. Buồn nôn, tiêu chảy, đau lưng cũng có thể do đau bụng kinh
Nhiều chị em nghĩ đau bụng kinh chỉ là đau vùng bụng dưới. Thực tế, đau bụng kinh có thể đi kèm buồn nôn, đi ngoài lỏng, đau đầu, mệt, đau lưng hoặc đau lan xuống đùi. Đây là những triệu chứng thường gặp trong đau bụng kinh nguyên phát.
Vì vậy, nếu đến kỳ kinh mà vừa đau bụng vừa mệt rã rời, đau lưng hoặc dễ buồn nôn, điều đó vẫn có thể nằm trong cùng một cơ chế đau bụng kinh, không phải lúc nào cũng là một bệnh khác.
4. Không phải cơn đau nào cũng là bình thường
Đau bụng kinh sinh lý thường bắt đầu quanh ngày có kinh, kéo dài khoảng 1 đến 3 ngày và có xu hướng giảm dần. Nhưng nếu đau quá mức, ảnh hưởng rõ đến việc học, làm việc, ngủ nghỉ hoặc sinh hoạt, thì nên đi khám. NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh) khuyến cáo đi khám nếu kỳ kinh ngày càng đau hơn, ra máu nhiều hơn, trở nên thất thường, đau khi quan hệ, đau khi đi tiểu hoặc đi ngoài, hoặc chảy máu giữa các kỳ kinh.
Những tình trạng như lạc nội mạc tử cung, lạc tuyến trong cơ tử cung, u xơ tử cung hoặc viêm vùng chậu đều có thể gây đau bụng kinh thứ phát. Đặc điểm của nhóm này là đau thường nặng hơn, kéo dài hơn hoặc kèm dấu hiệu bất thường khác.
5. Thuốc giảm đau hiệu quả nhất thường là thuốc kháng viêm không steroid
Với đau bụng kinh sinh lý, nhóm thuốc giảm đau thường được dùng nhiều nhất là thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen. Lý do là nhóm này giúp giảm prostaglandin, nên tác động đúng vào cơ chế gây đau. Đây là nhóm thuốc được khuyến nghị rộng rãi trong điều trị đau bụng kinh.
Một điểm rất quan trọng là nên dùng thuốc sớm, ngay khi cơn đau bắt đầu hoặc khi vừa có dấu hiệu kỳ kinh tới. Nếu để đến lúc đau quặn dữ dội mới uống, thuốc vẫn có thể có tác dụng nhưng thường chậm hơn. Ngoài ra, thuốc kháng viêm không steroid có thể gây kích ứng dạ dày, nên cần đọc kỹ hướng dẫn và thận trọng nếu có bệnh dạ dày, hen hoặc bệnh thận.
6. Chườm ấm là cách giảm đau đơn giản nhưng hiệu quả
Nếu chị em không muốn dùng thuốc ngay, hoặc muốn kết hợp thêm, chườm ấm là một cách rất đáng làm. Các hướng dẫn của NHS khuyên có thể dùng túi chườm hoặc chai nước ấm bọc khăn đặt lên bụng dưới; tắm nước ấm cũng có thể giúp giảm đau. Nhiệt giúp cơ thể thư giãn hơn và làm cơn co rút dễ chịu hơn.
Ngoài ra, vận động nhẹ như đi bộ, yoga, kéo giãn cơ hoặc massage nhẹ vùng bụng và lưng cũng có thể giúp bớt khó chịu hơn trong những ngày đầu kỳ kinh. Những cách này không thay thế hoàn toàn thuốc trong mọi trường hợp, nhưng có thể hỗ trợ khá tốt.
7. Có những trường hợp cần điều trị dài hơi hơn
Nếu đau bụng kinh lặp đi lặp lại nhiều tháng, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hoặc không đáp ứng tốt với thuốc giảm đau thông thường, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc nội tiết như thuốc tránh thai nội tiết hoặc một số biện pháp điều trị khác. Những cách này có thể làm mỏng niêm mạc tử cung hơn, giảm đau và giảm lượng máu kinh ở một số người.
Điều quan trọng là không tự kéo dài thuốc hoặc tự kết luận “chắc do cơ địa”. Khi đau ngày càng nặng, đau sau tuổi lớn hơn, hoặc đau kèm triệu chứng lạ, chị em nên đi khám để xác định có phải đau bụng kinh bệnh lý hay không.
Kết luận
Đau bụng kinh là chuyện rất thường gặp, nhưng không vì thế mà chị em phải chịu đựng trong im lặng. Cơn đau chủ yếu đến từ prostaglandin làm tử cung co thắt mạnh. Vì vậy, giảm đau hiệu quả nhất là đi đúng vào cơ chế này bằng thuốc phù hợp, kết hợp chườm ấm và nghỉ ngơi hợp lý.
Điều cần nhớ là: đau trong 1 đến 3 ngày đầu kỳ kinh có thể là sinh lý, nhưng đau quá mức, ngày càng nặng, đau kèm chảy máu bất thường hoặc đau khi quan hệ thì phải đi khám. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp chị em bớt lo, giảm đau hiệu quả hơn và không bỏ sót những bệnh lý phụ khoa cần điều trị sớm.
Xem thêm tại:
Phẫu thuật Thẩm mỹ vùng kín: cùng bác sĩ giải đáp từ A đến Z
Có nên thẩm mỹ cô bé hay không?
Vùng Kín Bị Khô: Khi Nào Cần Thăm Khám và Giải Pháp Từ Bác Sĩ
Tham khảo thêm tại:
Fanpage: https://www.facebook.com/Bsthangle.pttm/
Youtube: https://www.youtube.com/@bsthangle_pttm
Fb bác sĩ: https://www.facebook.com/lethang.bacsi/
