Có một tình trạng rất nhiều phụ nữ gặp sau sinh nhưng thường âm thầm chịu đựng: cứ ho một cái, hắt hơi, cười lớn, chạy nhảy hoặc bế vật nặng là lại són ra một ít nước tiểu.
Ban đầu, nhiều chị em nghĩ: “Mới sinh xong nên vậy thôi, vài tháng nữa sẽ tự hết.”
Đúng là sau sinh, cơ thể cần thời gian để hồi phục. Một số trường hợp són tiểu nhẹ có thể cải thiện dần khi mô mềm ổn định hơn. Nhưng không phải cứ chờ là cơ sàn chậu sẽ tự khỏe lại hoàn toàn.
Với những phụ nữ đã sinh con, đặc biệt sau sinh thường, cơ sàn chậu có thể đã bị kéo giãn, giảm khả năng co giữ và phối hợp kém hơn trước. Nếu tình trạng yếu này không được nhận biết và phục hồi đúng cách, són tiểu có thể kéo dài nhiều tháng, nhiều năm, thậm chí trở thành một vấn đề quen thuộc mà người phụ nữ nghĩ mình buộc phải chấp nhận.
Nhưng són tiểu sau sinh không nên được xem là “cái giá phải trả khi làm mẹ”.
Són tiểu sau sinh xảy ra như thế nào?
Để hiểu vì sao són tiểu có thể kéo dài, trước tiên cần hiểu vai trò của cơ sàn chậu.
Có thể hình dung cơ sàn chậu như một hệ thống nâng đỡ nằm ở phần dưới cơ thể. Nhóm cơ này tham gia nâng đỡ bàng quang, tử cung và trực tràng, đồng thời góp phần kiểm soát việc đóng mở đường tiểu.
Bình thường, khi chị em ho, cười, hắt hơi, chạy hoặc nâng vật nặng, áp lực trong ổ bụng tăng lên. Một hệ cơ sàn chậu khỏe sẽ phối hợp để hỗ trợ vùng niệu đạo và giúp giữ nước tiểu bên trong.
Sau mang thai và sinh nở, hệ thống này có thể yếu đi. Lúc ấy, mỗi khi áp lực trong ổ bụng tăng đột ngột, khả năng nâng đỡ và đóng giữ không còn tốt như trước. Kết quả là một lượng nước tiểu có thể rò ra ngoài.
Đây là lý do có những chị em bình thường hoàn toàn không thấy gì, nhưng cứ ho, cười mạnh, nhảy dây, chạy bộ hoặc bế con là lại bị són tiểu.
Lý do 1: Cơ sàn chậu đã bị kéo giãn nhưng không tự “tập khỏe” trở lại
Trong thai kỳ, cơ sàn chậu phải chịu áp lực ngày càng lớn khi tử cung và thai nhi phát triển. Đến quá trình sinh thường, các mô và nhóm cơ ở vùng dưới còn phải giãn thêm để em bé đi qua.
Sau sinh, cơ thể bắt đầu hồi phục. Nhưng hồi phục mô không đồng nghĩa với việc sức mạnh cơ bắp tự động trở về như trước.
Cũng giống như một nhóm cơ khác trên cơ thể, khi cơ đã yếu, giảm sức mạnh hoặc phối hợp kém, nó cần được kích hoạt và tập luyện phù hợp để hoạt động tốt hơn.
Nếu người phụ nữ chỉ chờ nhưng không tập phục hồi, nhóm cơ yếu có thể vẫn tiếp tục yếu. Lúc này, tình trạng són tiểu không còn đơn thuần là “mới sinh xong”, mà có thể trở thành vấn đề kéo dài.
Lý do 2: Cơ thể có thể lành nhưng cách phối hợp cơ vẫn chưa đúng
Một điểm nhiều chị em chưa biết là són tiểu sau sinh không chỉ liên quan đến việc cơ “mạnh hay yếu”.
Quan trọng hơn là cơ có biết co đúng lúc hay không.
Ví dụ, trước một cơn ho hoặc hắt hơi, cơ sàn chậu cần phối hợp nhanh để hỗ trợ đường tiểu. Nếu phản xạ này chậm hoặc cơ không được kích hoạt đúng, nước tiểu vẫn có thể rò ra dù chị em cảm thấy cơ thể mình đã hồi phục khá tốt.
Đây cũng là lý do có người tập rất nhiều nhưng vẫn không cải thiện rõ. Họ có thể đang tập sai nhóm cơ, nín thở, gồng bụng, siết mông hoặc thậm chí đẩy xuống thay vì nâng cơ lên.
Tập nhiều nhưng sai không đồng nghĩa với phục hồi tốt.
Một chương trình phục hồi đúng cần giúp chị em nhận biết được cơ cần tập, co đúng hướng, thả lỏng đúng cách và biết sử dụng nhóm cơ này trong những tình huống thật của cuộc sống.
Lý do 3: Thói quen hằng ngày vẫn liên tục tạo áp lực lên hệ nâng đỡ
Sau sinh, phụ nữ thường phải bế con, cúi người, đứng lên ngồi xuống nhiều lần, thiếu ngủ và gần như không có thời gian nghỉ ngơi đúng nghĩa.
Nếu cơ sàn chậu đang yếu mà mỗi ngày vẫn liên tục chịu áp lực, quá trình phục hồi có thể chậm hơn.
Táo bón và thói quen rặn mạnh cũng có thể khiến vùng dưới phải chịu thêm áp lực. Ho kéo dài, tăng cân hoặc quay lại vận động cường độ cao quá sớm cũng là những yếu tố cần được chú ý.
Vì vậy, phục hồi sau sinh không chỉ là “tập vài động tác Kegel”. Bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi cần nhìn vào cả cách sinh hoạt, vận động và sử dụng cơ thể hằng ngày.
Một người tập đúng vài phút nhưng cả ngày liên tục tạo áp lực sai cách vẫn có thể khó cải thiện.
Lý do 4: Có trường hợp không chỉ đơn giản là yếu cơ
Không phải mọi trường hợp són tiểu sau sinh đều giống nhau.
Có người chủ yếu bị yếu cơ sàn chậu. Có người phối hợp cơ kém. Có người có tổn thương mô nâng đỡ sau sinh. Có người kèm cảm giác nặng vùng dưới, khó chịu hoặc các thay đổi khác cần được kiểm tra.
Đây là lý do không nên tự đánh giá tình trạng chỉ bằng câu: “Chắc em yếu nên cứ tập Kegel là được.”
Tập phục hồi là hướng rất quan trọng, nhưng cần đúng người, đúng tình trạng và đúng kỹ thuật. Một số chị em cần được hướng dẫn cách nhận biết cơ trước. Một số cần chương trình phục hồi chuyên sâu hơn. Một số trường hợp cần đánh giá thêm để loại trừ các vấn đề khác.
Nếu són tiểu kéo dài, ngày càng nặng hoặc ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống, việc chỉ tiếp tục chờ đợi có thể khiến chị em bỏ lỡ thời điểm xử lý sớm.
Lý do 5: Phụ nữ thường chỉ đi khám khi đã chịu đựng quá lâu
Một trong những nguyên nhân khiến són tiểu kéo dài không nằm ở cơ thể, mà nằm ở tâm lý.
Nhiều chị em thấy xấu hổ.
Có người ngại nói với chồng. Có người không dám chạy bộ, tập thể thao hoặc cười lớn vì sợ rò tiểu. Có người luôn phải dùng miếng lót nhưng vẫn nghĩ: “Sinh con rồi ai chẳng thế.”
Chính suy nghĩ này khiến nhiều phụ nữ chịu đựng suốt vài năm mà không biết rằng són tiểu là một vấn đề có thể được đánh giá và cải thiện.
Đi khám sớm không có nghĩa là phải can thiệp phẫu thuật.
Bước đầu tiên thường là xác định chị em bị són tiểu trong tình huống nào, mức độ ra sao, cơ sàn chậu đang hoạt động thế nào và có cần phục hồi chuyên biệt hay không.
Tập Kegel có đủ để hết són tiểu sau sinh không?
Kegel là một dạng tập cơ sàn chậu phổ biến. Nhưng vấn đề là rất nhiều người chỉ biết “siết lại” mà không chắc mình đang siết đúng.
Có người gồng cơ bụng. Có người siết mông. Có người nín thở. Có người co liên tục nhưng không biết thả lỏng. Những cách tập này có thể khiến kết quả không như mong đợi.
Một nguyên tắc quan trọng là không nên tập bằng cách thường xuyên cố ngắt dòng tiểu giữa chừng. Việc nhận biết và rèn luyện cơ cần được thực hiện đúng cách, không biến việc đi tiểu thành một bài tập lặp đi lặp lại.
Nếu chị em không chắc mình đang tập đúng, đã tập một thời gian nhưng không cải thiện hoặc són tiểu ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, nên được thăm khám và đánh giá.
Phục hồi đúng không phải là tập càng nhiều càng tốt.
Đó là tập đúng cơ, đúng mức, đúng khả năng của từng người và đủ thời gian.
Khi nào són tiểu sau sinh cần được đi khám?
Chị em nên chủ động kiểm tra nếu tình trạng són tiểu kéo dài, ảnh hưởng công việc hoặc vận động, khiến phải dùng miếng lót thường xuyên, ngày càng nặng hơn hoặc xuất hiện kèm những thay đổi bất thường khác.
Nếu có cảm giác nặng, tức hoặc khó chịu vùng dưới, đi tiểu khó, tiểu không hết, đau, sốt hoặc các triệu chứng bất thường khác, chị em càng không nên chỉ tự tập ở nhà.
Mỗi người phụ nữ có một quá trình mang thai, sinh nở và hồi phục khác nhau. Vì vậy, không có một bài tập duy nhất phù hợp với tất cả.
Đừng đợi cơ thể “tự hết” rồi chịu đựng nhiều năm
Són tiểu sau sinh là chuyện thường gặp, nhưng thường gặp không có nghĩa là phụ nữ bắt buộc phải sống chung với nó.
Cơ thể có khả năng hồi phục, nhưng một nhóm cơ đã bị kéo giãn và hoạt động kém không phải lúc nào cũng tự trở về trạng thái tốt chỉ bằng thời gian.
Càng nhận biết sớm, chị em càng có cơ hội hiểu đúng tình trạng và phục hồi đúng hướng.
Đừng đợi đến khi không dám chạy, không dám cười mạnh, luôn phải kiểm tra quần áo hoặc mất tự tin trong cuộc sống mới bắt đầu quan tâm.
Sau sinh, phụ nữ không chỉ cần chăm em bé.
Cơ thể của người mẹ cũng cần được phục hồi.
Tư vấn tình trạng sau sinh cùng BS Thắng Lê
Nếu chị em sau sinh thường xuyên són tiểu khi ho, cười, hắt hơi, chạy nhảy hoặc vận động, đừng vội nghĩ đó là điều phải chấp nhận sau khi làm mẹ.
Bước đầu tiên là thăm khám để biết tình trạng liên quan đến yếu cơ sàn chậu, khả năng phối hợp cơ hay vấn đề nào khác. Từ đó, bác sĩ mới có thể tư vấn hướng phục hồi và theo dõi phù hợp.
Tại Dr Thắng Lê, chị em được tư vấn riêng tư, kín đáo và đánh giá theo từng tình trạng sau sinh. Mục tiêu không phải can thiệp bằng mọi giá, mà là hiểu đúng cơ thể và chọn hướng cải thiện thật sự cần thiết.
Phụ nữ đã dành rất nhiều thời gian để chăm sóc con.
Đừng quên cơ thể mình cũng xứng đáng được chăm sóc và hồi phục đúng cách.
Tham khảo thêm tại:
Fanpage: https://www.facebook.com/Bsthangle.pttm/
Youtube: https://www.youtube.com/@bsthangle_pttm
Fb bác sĩ: https://www.facebook.com/dr.ths.thangle
