HPV ở phụ nữ thường âm thầm nhưng có thể gây tổn thương tiền ung thư. Chính vì vậy, chị em cần tìm hiểu nguyên nhân, biểu hiện, diễn tiến và cách phòng tránh đúng.
1. HPV ở phụ nữ là gì?
HPV là tên viết tắt của Human Papillomavirus, một nhóm gồm nhiều loại virus có khả năng ảnh hưởng đến da, vùng sinh dục, hậu môn và vùng miệng, họng. Một số type HPV được xếp vào nhóm nguy cơ thấp, thường liên quan đến mụn cóc sinh dục. Một số type khác thuộc nhóm nguy cơ cao, có thể gây biến đổi tế bào nếu tình trạng nhiễm kéo dài nhiều năm.
Trong nhóm HPV nguy cơ cao, type 16 và 18 là hai type đặc biệt được quan tâm vì liên quan đến phần lớn các trường hợp ung thư do HPV. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, gần như toàn bộ ung thư cổ tử cung có liên quan đến tình trạng nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Tuy vậy, một kết quả HPV dương tính không đồng nghĩa với ung thư. Phần lớn người nhiễm HPV không phát triển thành ung thư và hệ miễn dịch có thể kiểm soát virus trong vòng một đến hai năm.
Điểm quan trọng nhất chị em cần hiểu là HPV phổ biến hơn nhiều so với tưởng tượng. Một người vẫn có thể nhiễm HPV dù chỉ từng có một bạn tình, bởi virus có thể lây từ người không có bất kỳ biểu hiện rõ ràng nào.
2. Nguyên nhân HPV ở phụ nữ đến từ đâu?
Nguyên nhân trực tiếp của HPV ở phụ nữ là tiếp xúc với virus HPV. Virus chủ yếu lây qua tiếp xúc thân mật da với da trong hoạt động tình dục, bao gồm quan hệ đường âm đạo, hậu môn, miệng hoặc những tiếp xúc gần tại vùng sinh dục. Người mang HPV vẫn có thể truyền virus ngay cả khi họ không có mụn, không đau, không ngứa và không biết mình đang nhiễm.
Điều này cũng lý giải vì sao rất khó xác định chính xác một người nhiễm HPV từ lúc nào hoặc từ ai. Virus có thể tồn tại âm thầm và biểu hiện bất thường xuất hiện sau một thời gian dài. Vì vậy, khi phát hiện HPV, không nên vội vàng dùng kết quả xét nghiệm để suy đoán thời điểm lây nhiễm hay quy kết cho bạn đời.
Một số yếu tố có thể làm tăng khả năng tiếp xúc với HPV hoặc khiến cơ thể khó kiểm soát tình trạng nhiễm kéo dài, chẳng hạn hệ miễn dịch suy yếu, đồng nhiễm một số bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc hút thuốc. Tuy nhiên, đây là các yếu tố làm tăng nguy cơ chứ không phải bằng chứng để kết luận chắc chắn một người sẽ tiến triển thành bệnh.
Cũng cần nói rõ: HPV không đơn giản là hậu quả của việc “vệ sinh kém”. Việc giữ vệ sinh vùng kín đúng cách vẫn cần thiết cho sức khỏe nói chung, nhưng không thể dùng việc vệ sinh sạch sẽ để thay thế vaccine, tình dục an toàn hoặc tầm soát cổ tử cung.
3. Biểu hiện HPV ở phụ nữ có dễ nhận biết không?
Phần lớn trường hợp HPV ở phụ nữ không có biểu hiện rõ ràng. Theo CDC, khoảng 9 trong 10 trường hợp nhiễm HPV có thể tự được cơ thể kiểm soát trong vòng hai năm mà không gây vấn đề sức khỏe. Chính vì vậy, không đau, không ngứa và không có khí hư bất thường không có nghĩa là chắc chắn không từng nhiễm HPV.
Với một số type nguy cơ thấp, biểu hiện dễ nhận thấy hơn có thể là mụn cóc sinh dục. Các tổn thương có thể xuất hiện dưới dạng một nốt hoặc một cụm nốt tại vùng sinh dục, kích thước và hình dạng khác nhau. Một số trường hợp có cảm giác ngứa, khó chịu hoặc chảy máu khi tổn thương bị cọ xát. Các type HPV gây mụn cóc sinh dục thường khác với nhóm type chủ yếu liên quan đến ung thư.
Ngược lại, HPV nguy cơ cao thường không tạo ra dấu hiệu sớm. Ngay cả khi tế bào cổ tử cung đã bắt đầu thay đổi, tổn thương tiền ung thư vẫn có thể hoàn toàn im lặng. Đây là lý do tầm soát quan trọng hơn việc chờ cơ thể lên tiếng.
Khi bệnh lý cổ tử cung đã tiến triển, một số dấu hiệu như chảy máu giữa kỳ kinh, chảy máu sau quan hệ hoặc khí hư có mùi bất thường có thể xuất hiện. Những triệu chứng này không chỉ gặp trong ung thư và cũng có thể do nhiều bệnh phụ khoa khác, nhưng vẫn cần được kiểm tra thay vì tự điều trị kéo dài tại nhà.
Xem thêm tại:
3 Giá Trị Sau Tân Trang Vùng Kín: Se Khít, Hồng Hào Và Tự Tin
2 Lần Sinh Thường, 350KM Từ Nghệ An: 1 Hành Trình Hồi Xuân Sau Sinh Đầy Quyết Tâm
Hành Trình U50 Vượt Qua Tự Ti Bụng Sệ Sau Sinh Sau 2 Lần Sinh Nở
4. HPV ở phụ nữ trải qua những giai đoạn nào?
HPV không được chia thành các “giai đoạn” cố định giống như ung thư. Khi nói đến giai đoạn HPV, nên hiểu đây là diễn tiến thường gặp từ lúc tiếp xúc với virus đến khi cơ thể loại bỏ virus hoặc xuất hiện tổn thương.
Giai đoạn đầu là thời điểm tiếp xúc và nhiễm HPV. Phần lớn phụ nữ không cảm nhận được bất cứ thay đổi nào. Không có dấu hiệu đặc biệt để xác định chính xác ngày virus xâm nhập cơ thể.
Tiếp theo là giai đoạn cơ thể kiểm soát virus hoặc virus tồn tại kéo dài. Đây là bước quyết định. Phần lớn tình trạng nhiễm sẽ được hệ miễn dịch kiểm soát trong vòng một đến hai năm. Nhưng ở một tỷ lệ nhỏ, HPV nguy cơ cao có thể tồn tại trong nhiều năm.
Nếu virus nguy cơ cao tiếp tục tồn tại, tế bào cổ tử cung có thể bắt đầu thay đổi. Những biến đổi này có thể được phát hiện thông qua xét nghiệm HPV và các phương pháp tầm soát tế bào cổ tử cung. Tổn thương nhẹ có thể tự thoái triển, trong khi tổn thương mức độ cao cần được bác sĩ đánh giá và xử trí phù hợp để hạn chế nguy cơ tiến triển.
Giai đoạn cuối trong một số ít trường hợp là tổn thương tiến triển thành ung thư xâm lấn. Quá trình này thường mất nhiều năm, thậm chí hàng chục năm, chứ không xảy ra ngay sau khi vừa nhiễm HPV. Theo WHO, quá trình từ biến đổi tế bào đến ung thư cổ tử cung thường diễn ra chậm, mặc dù có thể nhanh hơn ở người có hệ miễn dịch suy yếu.
Như vậy, khoảng thời gian dài giữa nhiễm HPV và ung thư chính là “cơ hội vàng” để phát hiện sớm, theo dõi và điều trị tổn thương tiền ung thư trước khi bệnh tiến xa.
5. Phòng tránh HPV ở phụ nữ thế nào cho đúng?
Vaccine HPV là một trong những biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất. Hiệu quả bảo vệ đạt mức cao nhất khi tiêm trước lần tiếp xúc đầu tiên với virus, nhưng người trưởng thành trong một số nhóm tuổi vẫn có thể nhận được lợi ích. Lịch tiêm cụ thể cần căn cứ vào độ tuổi, loại vaccine, tình trạng miễn dịch và hướng dẫn hiện hành. Vaccine có tác dụng phòng ngừa các type HPV được nhắm tới nhưng không điều trị một nhiễm HPV đã có sẵn.
Bên cạnh tiêm vaccine, phụ nữ vẫn cần tầm soát cổ tử cung theo độ tuổi và nguy cơ cá nhân. Xét nghiệm HPV giúp tìm các type virus nguy cơ cao, trong khi xét nghiệm tế bào cổ tử cung giúp phát hiện biến đổi bất thường của tế bào. Phương án và khoảng cách giữa các lần tầm soát cần tuân theo hướng dẫn chuyên môn áp dụng tại nơi sinh sống và chỉ định của bác sĩ. Ngay cả người đã tiêm vaccine vẫn không nên bỏ qua việc tầm soát.
Sử dụng bao cao su đúng cách có thể làm giảm nguy cơ lây truyền HPV nhưng không bảo vệ tuyệt đối, bởi virus có thể tồn tại tại những vùng da không được bao phủ. Duy trì quan hệ an toàn, hạn chế các yếu tố làm suy giảm sức khỏe và không hút thuốc cũng góp phần giảm nguy cơ nhiễm kéo dài hoặc tiến triển tổn thương.
HPV dương tính không phải là dấu chấm hết
Điều khiến nhiều phụ nữ lo sợ nhất khi nhận kết quả HPV dương tính là suy nghĩ “mình đã bị ung thư”. Đây là cách hiểu chưa đúng.
Phát hiện HPV trước hết cho biết cơ thể đã có sự hiện diện của virus. Bước tiếp theo là xác định type HPV, đánh giá tình trạng tế bào cổ tử cung và theo dõi đúng lịch. Hiện chưa có thuốc loại bỏ trực tiếp virus HPV khỏi cơ thể, nhưng các vấn đề do HPV gây ra như mụn cóc sinh dục, tổn thương tiền ung thư và ung thư đều có phương pháp xử trí riêng.
Thứ đáng lo không phải là đi kiểm tra rồi phát hiện HPV. Đáng lo hơn là để một tình trạng nhiễm nguy cơ cao kéo dài nhiều năm mà không hề biết.
HPV có thể âm thầm, nhưng phụ nữ hoàn toàn có thể chủ động hơn bằng vaccine, tầm soát đúng lịch, quan hệ an toàn và đi khám khi có dấu hiệu bất thường. Phát hiện sớm không làm vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Ngược lại, đó là cách để có thêm thời gian và cơ hội xử trí đúng ngay từ đầu.
Tham khảo thêm tại:
Fanpage: https://www.facebook.com/Bsthangle.pttm/
Youtube: https://www.youtube.com/@bsthangle_pttm
Fb bác sĩ: https://www.facebook.com/dr.ths.thangle
